Whois: bir alan adının nüfus kaydı

Whois neyi söyler?

Whois, bir alan adının kamuya açık kimlik kaydıdır: ne zaman alındığı, ne zaman süresinin dolacağı, hangi firma üzerinden kayıtlı olduğu (registrar), hangi ad sunucularına yönlendirildiği ve — gizlenmemişse — sahibinin kim olduğu. Bir alan adı satın almadan, bir siteye güvenmeden ya da bir teknik sorunu incelemeden önce bakılacak ilk yer burasıdır.

Veri tek merkezden gelmez: her uzantının (.com, .tr, .de…) bir registry'si vardır (kütüğü tutan kurum) ve sorgular o kütüğe gider. Whois aracımız uzantıyı tanır, doğru kütük sunucusuna port 43'ten bağlanır ve gelen ham cevabı hem olduğu gibi hem de ayrıştırılmış kartlar hâlinde gösterir.

Registry ve registrar farkı

Registry uzantının defterini tutar (.com için Verisign, .tr için TRABİS); registrar ise alan adını size satan aracı firmadır (GoDaddy, METUNIC gibi). Whois çıktısındaki "Registrar" satırı bu aracıyı gösterir. Alan adıyla ilgili bir işlem (yenileme, transfer, DNS değişikliği) hep registrar üzerinden yapılır; registry ile son kullanıcı doğrudan muhatap olmaz.

Doğru okuma: üç kritik satır

Bir whois çıktısında önce üç şeye bakın: bitiş tarihi (site yakında düşecek mi?), kayıt tarihi (alan adı kaç yaşında — dün açılmış bir "banka" sitesi ciddi bir uyarıdır) ve durum kodları (transfer kilidi, askıya alınma). Araç bu üçünü zaman çizelgesi, renkli geri sayım ve rozetlerle öne çıkarır; yaş da aynı kütük verisinden hesaplanır.